قدرت بی قدرتان

نظام پساتوتالیتر همیشه و در هر قدم مردم را لمس می‌کند، اما همیشه با دستانی پوشیده در دستکش‌ های ایدئولوژیک. برای همین است که زندگی در این نظام چنین آکنده از دورویی و ریا و دروغ است.
لازم نیست مردم همه دروغ‌ ها و مغلطه‌ های این نظام را باور کنند، اما باید چنان رفتار کنند که گویی باورشان دارند، یا دست کم در سکوت از کنارشان بگذرند. لزومی ندارد این دروغ‌ ها را بپذیرند. کافی است بپذیرند که با این دروغ‌ ها و در بطن آنها زندگی کنند، زیرا بدین‌ ترتیب بر نظام صحه می‌ گذارند، اطاعتشان را از نظام نشان می‌ دهند، نظام را می‌ سازند، و اصلا خود نظام می‌ شوند.